Nuôi cấy mô (tissue culture) là một phương pháp nhân giống vô tính trong đó các tế bào, mô hoặc cơ quan
của cây được nuôi cấy trong điều kiện vô trùng để phát triển thành cây con. Quy trình này bao gồm các
bước sau:
- Chọn mô ban đầu: Mẫu mô (explant) được chọn từ phần khỏe mạnh của cây mẹ, chẳng hạn như lá, chồi, rễ,
hoặc thân cây.
- Vệ sinh mẫu mô: Mẫu mô được làm sạch và khử trùng để loại bỏ vi khuẩn và nấm.
- Môi trường dinh dưỡng: Mẫu mô được đặt vào môi trường nuôi cấy chứa các chất dinh dưỡng cần thiết,
hormone tăng trưởng (như cytokinin và auxin), và các chất điều chỉnh pH.
- Môi trường vô trùng: Quy trình nuôi cấy diễn ra trong điều kiện vô trùng để tránh nhiễm khuẩn.
- Tạo mô sẹo (callus): Mẫu mô phát triển thành khối mô sẹo (callus), chứa các tế bào không phân hóa.
Các hormone trong môi trường dinh dưỡng giúp kích thích sự hình thành callus.
- Phân chia tế bào: Các tế bào trong callus phân chia liên tục và tạo ra số lượng lớn tế bào mới.
- Kích thích tạo chồi: Callus được chuyển sang môi trường dinh dưỡng có chứa hormone cytokinin để kích
thích sự hình thành chồi.
- Phát triển chồi: Các chồi nhỏ phát triển từ callus và tiếp tục lớn lên.
- Kích thích tạo rễ: Chồi được chuyển sang môi trường dinh dưỡng chứa hormone auxin để kích thích sự
hình thành rễ.
- Phát triển rễ: Các rễ bắt đầu phát triển từ chồi, hình thành cây con hoàn chỉnh.
- Thích nghi với môi trường tự nhiên: Cây con được chuyển từ môi trường nuôi cấy trong phòng thí nghiệm
ra môi trường bên ngoài. Quá trình này yêu cầu kiểm soát độ ẩm và ánh sáng cẩn thận để giúp cây con thích
nghi.
- Trồng cây con: Cây con sau khi thích nghi được trồng vào đất hoặc giá thể phù hợp để tiếp tục phát triển.
- Lặp lại quy trình: Quy trình nuôi cấy mô có thể được lặp lại nhiều lần với các mẫu mô khác nhau để tạo
ra số lượng lớn cây con. Một mẫu mô ban đầu có thể tạo ra hàng ngàn cây con thông qua các chu kỳ nuôi cấy.
Nhờ vào quy trình này, kỹ thuật nuôi cấy mô có thể sản xuất ra số lượng lớn cây con trong thời gian ngắn,
đồng thời đảm bảo tính đồng đều và chất lượng cao của cây.